Αν υπάρχει μία γεύση που έχει μείνει χαραγμένη στο μυαλό μου από τα παιδικά μου χρόνια, αυτή είναι ο τραχανάς που έφτιαχνε και μας έδινε η κυρία Έλλη, φίλη καρδιακή της γιαγιάς μου της Δημητρούλας. Το φαγητό είναι μνήμη κι έχει τη δύναμη να μας μεταφέρει με τα αρώματά του μέσα από τα γευστικά του μονοπάτια στα πρώτα εκείνα ανέμελα χρόνια της ζωής μας. Τότε που και τα πιο απλά πράγματα είχαν μια δόση από τη μαγεία της στιγμής…

Εγώ, μ΄ αυτόν τον απίθανο τραχανά μεγάλωσα γιατί η μαμά μου, μου τον έφτιαχνε για πρωινό και κάθε χρόνο η κυρία Έλλη φρόντιζε να μας προμηθεύει. Ζεστός άνθρωπος και άξια γυναίκα σε όλα της. Μαζί με τη γιαγιά μου εξαιρετικές μαγείρισσες από εκείνες που με το φαγητό έδιναν και με έναν άλλο διαφορετικό τρόπο την αγάπη τους και με τη μαεστρία τους μια μεγάλη αγκαλιά. Όταν εκείνη “έφυγε” για τη γειτονιά των αγγέλων, όπου σίγουρα καλοπερνάνε με τη γιαγιά μου, τέτοιο νόστιμο τραχανά σαν το δικό της δεν έφαγα ξανά. Φανταστείτε τη χαρά και τον ενθουσιασμό μου όταν επικοινώνησε μαζί μου η κόρη της, Ολυμπία, η “Ολυμπίτσα” όπως τη λέει η μαμά μου και με ρώτησε αν θέλω τη συνταγή του τραχανά!!! Τι λες τώρα… ούτε που ήξερα ότι υπάρχει!!!

Με χαρά κι ανυπομονησία για το τελικό αποτέλεσμα αλλά και σε μία ατμόσφαιρα φορτισμένη συγκινησιακά, ο τραχανάς της κυρίας Έλλης είναι γεγονός! Ζυμώθηκε, απλώθηκε, στέγνωσε, μοσχοβόλησε και φέτος θα τον απολαύσουμε ζεστό και χυλωμένο τις κρύες μέρες του χειμώνα. Βέβαια εν μέσω καλοκαιριού και με συνθήκες καύσωνα, ήδη έκανα την πρώτη τραχανόσουπα που πυροδότησε τις παιδικές μου αναμνήσεις και με ταξίδεψε νοσταλγικά σαν θερινή ταινία. Παρ΄ όλη τη ζέστη, εξαφανίστηκε εν ριπή οφθαλμού! Τι να λέμε τώρα…  τα κομματάκια από το κρεμμύδι, σκέτο μέλι και οι κόκκινες πιπεριές άπλωσαν την μοσχοβολιά τους και τη γλύκα τους, άλλο πράγμα σας λέω…

“Ευχαριστώ πολύ Ολυμπία!”

Στη φωτογραφία η κυρία Έλλη με την Ολυμπίτσα και τη γιαγιά μου τη Δημητρούλα…

Τι θα χρειαστούμε…

Για 3,5 κιλά τραχανά

• 2 κιλά γιαούρτι πρόβειο ολόπαχο
• 2,5 περίπου κιλά αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 250 γρ. σιμιγδάλι χοντρό
• 1 κ. σούπας αλάτι
• 2 μεγάλα κρεμμύδια
• 1 κόκκινη πιπεριά

Ακόμη θα χρειαστούμε το ειδικό κόσκινο για τραχανά που ονομάζεται αργιολόι.

Πώς θα τον φτιάξουμε…

Καθαρίζουμε τα κρεμμύδια και τα κόβουμε σε λεπτές φέτες.

Κόβουμε την πιπεριά σε μικρά καρεδάκια.

Βάζουμε όλα τα υλικά μας στον κάδο του μίξερ ή σε λεκάνη ζυμώματος και τα ανακατεύουμε. Ρίχνουμε σταδιακά το αλεύρι και ζυμώνουμε μέχρι να έχουμε μια μαλακή κι εύπλαστη ζύμη που να μην κολλάει στα χέρια.

Κόβουμε από το ζυμάρι κομμάτια και τα τοποθετούμε σε καθαρό τραπεζομάντηλο, το ένα δίπλα στο άλλο σε σκιερό μέρος που αερίζεται καλά. Όταν αρχίσουν να στεγνώνουν, τα γυρνάμε από την άλλη πλευρά. Αυτό συνήθως παίρνει μία μέρα.

Την επόμενη μέρα τα μαδάμε σε μικρότερο κομμάτια και κατά διαστήματα τα σέρνουμε πέρα δώθε ώστε να στεγνώνουν απ΄ όλες τις πλευρές.

Την τρίτη συνήθως μέρα, ανάλογα με τη θερμοκρασία και την υγρασία του περιβάλλοντος κι ενώ η ζύμη είναι μισόστεγνη, τα μαζεύουμε και με το αργιολόι τα τρίβουμε πάνω στην πρώτη σίτα, με τα πιο μεγάλα ανοίγματα.

Αφού περάσει από την πρώτη σίτα, τη χοντρή, συνεχίζουμε το τρίψιμο με τις υπόλοιπες σίτες που έχουν μικρότερα ανοίγματα.

Απλώνουμε τον τραχανά στο τραπεζομάντηλο και τον σκεπάζουμε με τούλι. Καλά είναι να διπλωθεί το τραπεζομάντηλο γύρω γύρω ώστε να δημιουργηθεί ένα τείχος προστασίας και να μην σκορπίζεται στο πάτωμα. Τον αφήνουμε να στεγνώσει καλά, φροντίζοντας να τον ανακατεύουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Για να είμαστε σίγουροι ότι δεν έχει μείνει ίχνος υγρασίας, τον ψήνουμε στο φούρνο στους 50C στις αντιστάσεις για 2 ώρες.

Έτοιμος! Τον αποθηκεύουμε σε υφασμάτινες θήκες ή σε γυάλινα βάζα. Εγώ τον βάζω στο ψυγείο.

Τι να προσέξετε…

🔸Προτιμήστε να φτιάξετε τον τραχανά προς το τέλος του καλοκαιριού γιατί οι συνθήκες περιβάλλοντος είναι τότε ιδανικές. Αυτό που πρέπει να προσέξετε είναι ο χρόνος στεγνώματος κι αυτό γιατί διαφέρει όπως είπαμε, λόγω της θερμοκρασίας και της υγρασίας του περιβάλλοντος. Εγώ συντόμευσα κατά πολύ το χρόνο γιατί τον άπλωσα κάτω από ανεμιστήρα οροφής και συγχρόνως άναψα και τον αφυγραντήρα. Βέβαια πρέπει να προσέξετε να μην στεγνώσει εντελώς γιατί αλλιώς θα πετρώσει και δεν θα μπορείτε να τον τρίψετε.

🔸Αν δεν έχετε αργιολόι ή σας φαίνεται η διαδικασία του τριψίματος κουραστική, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα πολυμηχάνημα για να τον σπάσετε. Όμως να γνωρίζετε ότι τα κομματάκια δεν θα έχουν όλα το ίδιο μέγεθος.

🔸Στη δεύτερη δόση που έφτιαξα, πέρασα το μισό τραχανά από την ψιλή σίτα και τον άλλο μισό από τη μέτρια ώστε να δημιουργηθούν μεγαλύτερα κομμάτια. Ο ψιλός προορίζεται για τις σούπες και για τη γέμιση στις πίτες ενώ ο μέτριος είναι ιδανικός ως συνοδευτικό σε κρέατα και πουλερικά όπως το ρύζι ή τα ζυμαρικά.

🔸Επίσης, γίνεται πολύ ωραίος ως τραχανότο, ένα χυλωμένο δηλαδή φαγάκι με την τεχνική του ριζότο. Λευκό ή κόκκινο με την προσθήκη ντομάτας, με μανιτάρια, με διάφορα άλλα λαχανικά, οι επιλογές είναι άπειρες.

🔸Ο τραχανάς που φτιάχνουμε εδώ είναι ξινός τραχανάς, γιατί γίνεται με γιαούρτι. Υπάρχει όμως και ο γλυκός τραχανάς, που φτιάχνεται με γάλα και έχει πιο ήπια γεύση. Και οι δύο εκδοχές είναι παραδοσιακές και χρησιμοποιούνται ανάλογα με την περιοχή, τη συνταγή και τη συνήθεια κάθε σπιτιού.

Ψιλός τραχανάς

Χοντρός τραχανάς

Κι όταν ο τραχανάς σας είναι έτοιμος, μην καθυστερείτε… αρχίστε να φτιάχνετε νοστιμιές! Από παραδοσιακή τραχανόσουπα μέχρι πίτες και χυλωμένα τραχανότα, οι επιλογές είναι αμέτρητες και όλες τους γεμάτες θαλπωρή και γεύση!

🔸 Παραδοσιακή τραχανόσουπα
Η απόλυτη χειμωνιάτικη παρηγοριά. Χυλωμένη, αρωματική και γεμάτη παιδικές αναμνήσεις.

🔸 Τραχανάς με μανιτάρια και σύγκλινο
Ένα βαθιά νόστιμο και χορταστικό πιάτο όπου ο τραχανάς γίνεται κρεμώδης και αγκαλιάζει υπέροχα τα μανιτάρια και το καπνιστό σύγκλινο.

🔸 Τραχανόπιτα, μια πίτα με άρωμα παράδοσης
Μια παραδοσιακή πίτα με πλούσια γέμιση από τραχανά, αυγά, φέτα και γάλα. Μοσχοβολάει παράδοση και ξυπνάει μνήμες από το χωριό και τη γιαγιά.

🔸 Κοτόπιτα με τραχανά
Μία υπέροχη παραδοσιακή πίτα όπου ο τραχανάς απορροφά τον πλούσιο ζωμό του κοτόπουλου πριν ψηθεί.

🔸 Χωριάτικη κολοκυθόπιτα με κρέμα τραχανά
Μία λαχταριστή πίτα με τρυφερά κολοκυθάκια και βελούδινη κρέμα τραχανά που δίνει απίθανη γεύση και μοναδική υφή.

🔸 Ταρκάσι
Παραδοσιακή κολοκυθόπιτα με τραχανά χωρίς φύλλο.

Καλή επιτυχία!

Νανά…💖